​​Teatr zaczyna się często od momentu przełączenia. Od chwili, w której coś zostaje wyłączone – cisza, przyzwyczajenie, codzienność – aby mogło włączyć się coś innego: wyobraźnia, emocja, pytanie. Tegoroczna, siedemnasta edycja Festiwalu Teatrów i Kultury Awangardowej PESTKA odbywa się pod idiomem ON_OFF, bo właśnie w tym napięciu – pomiędzy włączeniem a wyłączeniem – rodzi się dziś teatr.

PESTKA w tym roku zmienia swoją strukturę. W pewnym sensie powraca do źródeł – do spotkania z dziełem, które już się wydarzyło, które przeszło przez proces twórczy i premierę, które niesie w sobie doświadczenie sceny i publiczności. Decyzją Rady Programowej zobaczymy osiem spektakli – osiem różnych języków teatru, osiem odmiennych sposobów myślenia o scenie.

To wybór różnorodny i świadomy. Bo współczesny teatr nie mówi jednym głosem. Jest polifonią form, gestów i estetyk. W tym kontekście powraca pytanie, które staje się osią tegorocznej edycji: gdzie zaczyna się i gdzie kończy teatralny OFF? Czy OFF jest miejscem? Postawą? Energią sprzeciwu? A może momentem przejścia – kiedy niezależność spotyka się z dojrzałością artystyczną?

Program tegorocznej PESTKI pokazuje, że granice te stają się coraz bardziej płynne. Niemal każdy z prezentowanych spektakli to profesjonalna produkcja, w której spotykają się wybitni artyści z Polski i Europy. Twórcy odważni, poszukujący, gotowi przekraczać definicje. To właśnie pomiędzy ON a OFF rodzi się teatr, który nas interesuje.

Nie byłoby tego spotkania bez otwartości i wsparcia Miasta Jelenia Góra – mecenasa wydarzenia. To dzięki tej decyzji na kilka dni miasto staje się przestrzenią intensywnego dialogu artystycznego, miejscem, w którym teatr OFF-u może zadawać pytania o emocje, wspólnotę i współczesność.

Niezwykle ważne jest również wsparcie Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu „Teatr”. Dzięki niemu będziemy mogli zobaczyć spektakl mistrzowski Mateusza Pakuły – artysty, który już wcześniej spotkał się z publicznością PESTKI i pozostawił po sobie ważne pytania. Jego powrót jest dla nas kontynuacją rozmowy.

Bo PESTKA nigdy nie była tylko festiwalem. Jest raczej próbą – sprawdzaniem, czym jeszcze może być teatr i co jeszcze może zrobić z nami. Dla mnie osobiście to również próba otwierania kolejnych drzwi. Niektóre z nich wciąż stawiają opór. Inne prowadzą w miejsca, których wcześniej nie potrafiłem sobie wyobrazić. Ale właśnie tam – w niepewności, w poszukiwaniu i w odwadze – odnajduję sens tej drogi.

PESTKA 2026 pozostaje więc momentem przełączenia. Między ON a OFF. Między tym, co już wiemy o teatrze, a tym, co dopiero zaczynamy odkrywać.

​

Zapraszam do wspólnego doświadczenia tej drogi.

Łukasz Duda